Glutensiz diyet listesi özellikle çölyak hastalığı tanısı alan ya da glüten hassasiyeti olan kişilerin takip ettiği bir beslenme listesidir. Çölyak hastalığı, glütenin bağışıklık sistemini tetikleyerek ince bağırsağın astarına zarar vermesine sebep olan bir otoimmün hastalıktır.
Zamanla bu hasar, besin maddelerinin gıdalardan emilimini engeller. Bu nedenle, çölyak hastaları buğday, arpa, çavdar gibi gıdalarda bulunan glüten proteininden uzak durmalıdır.
Çölyak hastalığına ek olarak, karın ağrısına, şişkinliğe ishale, baş ağrısına sebep olabilen glüten hassasiyeti, çeşitli sinir dokularını etkileyerek kasların kontrolünde sorunlara yol açan glüten ataksisi ve buğday alerjisi olan kişiler de glütensiz beslenmeye özen göstermelidir.
Ayrıca, glutensiz diyet listesi uygulayan çoğu insanın anladığı şekilde bir diyet değildir yani insanların kilo vermesine yardımcı olmak için tasarlanmamıştır. Bu beslenme şekli bağırsakların iyileşmesine yardımcı olan bir beslenme şeklidir. Böylece tükettiğiniz gıdalardan ihtiyacınız olan tüm besinlerin emilimi mümkün olmaktadır.
7 Günlük Glutensiz Diyet Listesi
Glutensiz diyet listesi uygularken bu diyeti takip etmek bir öğrenme süreci olarak görülebilir. Özellikle, çölyak hastalığı ya da glüten hassasiyeti tanısı ilk konulduğunda, alışkanlıklarınızı değiştirmek ve size iyi gelen ya da iyi gelmeyen besinleri öğrenmek zaman alabilir ya da birçok kişi için zor gözükebilir.
Ancak, zaman içinde alıştıkça hayatınızın doğal bir parçası olacaktır. Bu nedenle, beslenmenizi haftalık listeler ile düzenleyerek başlamanız alışma süreci için hem daha az göz korkutucu hem de daha kolay olabilir.
Glutensiz diyet listesinde, haftalık beslenme düzeninizde et, balık, her türlü meyve ve sebzeler, pirinç, patates ve bakliyatlar gibi içeriğinde glüten olmayan birçok besine yer verebilirsiniz. Çoğumuzun alışık olduğu buğday ununu beslenmenizden çıkarmanız gerekse de mısır unu, badem unu, nohut unut, kara buğday unu gibi birçok unu kullanarak sevdiğiniz lezzetlerin alternatiflerini yapmaya devam edebilirsiniz.
Dışarıda yemek yediğiniz durumlarda ise içeriğini mutlaka sorarak glüten olup olmadığını kontrol etmelisiniz. Son olarak, marketlerden paketli gıda alırken içeriklerini okuma alışkanlığını kazanmak size yardımcı olacaktır. Böylece, içeriğinde glüten olmayan atıştırmalıklar ya da hazır öğünler bulabilirsiniz.
Glutensiz Laktozsuz Diyet Listesi
Glütensiz laktozsuz bir diyet, adından da anlaşıldığı üzere hem glüten içeren ürünlerin hem de süt ve süt ürünlerinin beslenmeden çıkarılmasıdır. Glüten gibi laktoz da sindirim sorunlarına yol açabilir çünkü laktoz sütün yapısında bulunan ve emiliminin mümkün olmadığı durumlarda bağırsak ağrılarına, şişkinliğe ve ishale sebep olabilen bir şeker türüdür.
Glutensiz diyet listesine göre beslenme programı uygulayan bazı insanlar gıda alerjileri veya hassasiyetleri nedeniyle glütensiz, süt içermeyen bir diyet izlemek zorunda olsa da birçok kişi de bu diyetin sindirim sorunlarını hafifletmesi veya daha enerjik hissetmelerine yardımcı olması sebebiyle uygular.
Glütenden uzak duranların dikkat ettiği buğday, arpa, çavdar içeren besinlerin yanı sıra, laktozsuz beslenecek kişiler süt, tereyağı, ayran yoğurt, krema, peynir gibi birçok ürüne de dikkat etmelidir. Çoğu kişi sütten doğrudan kaçınırken, yemeklerin içine katılan tereyağı, krema gibi ya da paketli gıdaların içine katılan süt tozu, peyniraltı suyu gibi süt ürünlerine dikkat etmeyi unutabilir.
Bu nedenle, yediğiniz şeylerin içeriklerini kontrol etmek, laktoz ve glütenin hangi ürünlerde olduğunu öğrenmek gibi birkaç alışkanlıkla bu beslenme şekline kolayca alışabilirsiniz.
Günümüzde birçok süt ürünü laktozsuz olarak da marketlerde bulunabilir. Bu sayede, laktoz hassasiyeti olan ya da beslenmelerinden laktozu çıkarmak isteyen kişiler bu ürünleri seçerek alıştıkları gıdalardan vazgeçmeden beslenmelerini sürdürebilir.
Glutensiz Örnek Diyet Listesi
Glutensiz örnek bir diyet listesi buğdaydan üretilen ekmek ve makarnaların, kek, kurabiye, pizza gibi unlu gıdaların, kraker, gofret gibi glüten içeren paketli gıdaların hiçbirini içermemelidir.
Buna karşın, sağlıklı bir glütensiz diyet listesi, et, balık, yumurta, laktoz intolaransı yoksa süt, yoğurt ve peynir gibi sade süt ürünleri, tüm meyve ve sebzeler, kinoa, pirinç, karabuğday gibi tahıllar, patates, mısır, nohut unut, patates unu, soya unu gibi nişastalar ve unlar, çiğ kuruyemiş ve tohumlar, bitkisel yağlar ve meyve suları gibi birçok içecekten oluşabilir.
Önemli olan glüten içeren ürünlerden uzak dururken, dengeli bir şekilde beslenerek vücudunuzun ihtiyaç duyduğu besinleri alabilmektir.
Glütenin kişiyi ne boyutta etkilediği ya da hangi ürünlerin rahatsızlığı daha çok tetiklediği kişiden kişiye farklı olabilmektedir. Bu nedenle, çölyak hastalığınız ya da glüten hassasiyetiniz varsa, bir beslenme uzmanına başvurarak, sizi etkileyen ürünlerin tespit edilmesini ve buna göre özel beslenme programı oluşturulmasını talep edebilirsiniz.
Glutensiz Beslenme Diyet Listesi
Günlük glütensiz bir beslenme diyet listesi şöyle olabilir:
Kahvaltıda tavada ya da haşlanmış yumurta, beyaz peynir (laktoz hassasiyeti yoksa), zeytin, domates, salatalık ve glütensiz ekmek (günümüzde birçok markette bulunmaktadır ya da evde kendiniz yapabilirsiniz)
Öğle yemeğinde tavuk, mercimek ya da sebze çorbası, 1 porsiyon ızgara et/tavuk ya da bakliyat yemeği ve salata
Akşam yemeğinde ise sebze yemekleri, pirinç ve yoğurt
Ara öğünlerde atıştırmalık olarak meyve, çiğ kuruyemişler ve bitki çayları tercih edilebilir.
Glütensiz diyet listesi oluştururken yukarıdaki bir günlük beslenme listesini örnek alarak daha uzun süreli beslenme programının nasıl olacağını düşünebilirsiniz. Glütensiz beslenmeyi kolaylaştırmak adına önceden plan yapmak daha iyi olabilir.
Ayrıca, gideceğiniz yerlere öğünlerinizi hazırlayıp götürmek ve çevrenizdekileri glutensiz diyet yaptığınız konusunda bilgilendirmek süreci sizin için daha kolay yapabilir.
